You can not select more than 25 topics Topics must start with a letter or number, can include dashes ('-') and can be up to 35 characters long.
 
 

234 lines
19 KiB

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<canto num="16" num_comm="16">
<terzine>
<terzina num="1">
<word>Già</word> <word>era</word> <word>in</word> <word>loco</word> <word>onde</word> <word>s’udìa</word> <word>’l</word> <word>rimbombo</word>
<word>de</word> <word>l’acqua</word> <word>che</word> <word>cadea</word> <word>ne</word> <word>l’altro</word> <word>giro,</word>
<word>simile</word> <word>a</word> <word>quel</word> <word>che</word> <word>l’arnie</word> <word>fanno</word> <word>rombo,</word>
</terzina>
<terzina num="2">
<word>quando</word> <word>tre</word> <word>ombre</word> <word>insieme</word> <word>si</word> <word>partiro,</word>
<word>correndo,</word> <word>d’una</word> <word>torma</word> <word>che</word> <word>passava</word>
<word>sotto</word> <word>la</word> <word>pioggia</word> <word>de</word> <word>l’aspro</word> <word>martiro.</word>
</terzina>
<terzina num="3">
<word>Venian</word> <word>ver</word> <word>noi,</word> <word>e</word> <word>ciascuna</word> <word>gridava:</word>
<word>«Sòstati</word> <word>tu</word> <word>ch’a</word> <word>l’abito</word> <word>ne</word> <word>sembri</word>
<word>esser</word> <word>alcun</word> <word>di</word> <word>nostra</word> <word>terra</word> <word>prava».</word>
</terzina>
<terzina num="4">
<word>Ahimè,</word> <word>che</word> <word>piaghe</word> <word>vidi</word> <word>ne’</word> <word>lor</word> <word>membri,</word>
<word>ricenti</word> <word>e</word> <word>vecchie,</word> <word>da</word> <word>le</word> <word>fiamme</word> <word>incese!</word>
<word>Ancor</word> <word>men</word> <word>duol</word> <word>pur</word> <word>ch’i’</word> <word>me</word> <word>ne</word> <word>rimembri.</word>
</terzina>
<terzina num="5">
<word>A</word> <word>le</word> <word>lor</word> <word>grida</word> <word>il</word> <word>mio</word> <word>dottor</word> <word>s’attese;</word>
<word>volse</word> <word>’l</word> <word>viso</word> <word>ver</word> <word>me,</word> <word>e:</word> <word>«Or</word> <word>aspetta»,</word>
<word>disse</word> <word>«a</word> <word>costor</word> <word>si</word> <word>vuole</word> <word>esser</word> <word>cortese.</word>
</terzina>
<terzina num="6">
<word>E</word> <word>se</word> <word>non</word> <word>fosse</word> <word>il</word> <word>foco</word> <word>che</word> <word>saetta</word>
<word>la</word> <word>natura</word> <word>del</word> <word>loco,</word> <word>i’</word> <word>dicerei</word>
<word>che</word> <word>meglio</word> <word>stesse</word> <word>a</word> <word>te</word> <word>che</word> <word>a</word> <word>lor</word> <word>la</word> <word>fretta».</word>
</terzina>
<terzina num="7">
<word>Ricominciar,</word> <word>come</word> <word>noi</word> <word>restammo,</word> <word>ei</word>
<word>l’antico</word> <word>verso;</word> <word>e</word> <word>quando</word> <word>a</word> <word>noi</word> <word>fuor</word> <word>giunti,</word>
<word>fenno</word> <word>una</word> <word>rota</word> <word>di</word> <word></word> <word>tutti</word> <word>e</word> <word>trei.</word>
</terzina>
<terzina num="8">
<word>Qual</word> <word>sogliono</word> <word>i</word> <word>campion</word> <word>far</word> <word>nudi</word> <word>e</word> <word>unti,</word>
<word>avvisando</word> <word>lor</word> <word>presa</word> <word>e</word> <word>lor</word> <word>vantaggio,</word>
<word>prima</word> <word>che</word> <word>sien</word> <word>tra</word> <word>lor</word> <word>battuti</word> <word>e</word> <word>punti,</word>
</terzina>
<terzina num="9">
<word>così</word> <word>rotando,</word> <word>ciascuno</word> <word>il</word> <word>visaggio</word>
<word>drizzava</word> <word>a</word> <word>me,</word> <word></word> <word>che</word> <word>’n</word> <word>contraro</word> <word>il</word> <word>collo</word>
<word>faceva</word> <word>ai</word> <word>piè</word> <word>continüo</word> <word>vïaggio.</word>
</terzina>
<terzina num="10">
<word>E</word> <word>«Se</word> <word>miseria</word> <word>d’esto</word> <word>loco</word> <word>sollo</word>
<word>rende</word> <word>in</word> <word>dispetto</word> <word>noi</word> <word>e</word> <word>nostri</word> <word>prieghi»,</word>
<word>cominciò</word> <word>l’uno</word> <word>«e</word> <word>’l</word> <word>tinto</word> <word>aspetto</word> <word>e</word> <word>brollo,</word>
</terzina>
<terzina num="11">
<word>la</word> <word>fama</word> <word>nostra</word> <word>il</word> <word>tuo</word> <word>animo</word> <word>pieghi</word>
<word>a</word> <word>dirne</word> <word>chi</word> <word>tu</word> <word>se’,</word> <word>che</word> <word>i</word> <word>vivi</word> <word>piedi</word>
<word>così</word> <word>sicuro</word> <word>per</word> <word>lo</word> <word>’nferno</word> <word>freghi.</word>
</terzina>
<terzina num="12">
<word>Questi,</word> <word>l’orme</word> <word>di</word> <word>cui</word> <word>pestar</word> <word>mi</word> <word>vedi,</word>
<word>tutto</word> <word>che</word> <word>nudo</word> <word>e</word> <word>dipelato</word> <word>vada,</word>
<word>fu</word> <word>di</word> <word>grado</word> <word>maggior</word> <word>che</word> <word>tu</word> <word>non</word> <word>credi:</word>
</terzina>
<terzina num="13">
<word>nepote</word> <word>fu</word> <word>de</word> <word>la</word> <word>buona</word> <word>Gualdrada;</word>
<word>Guido</word> <word>Guerra</word> <word>ebbe</word> <word>nome,</word> <word>e</word> <word>in</word> <word>sua</word> <word>vita</word>
<word>fece</word> <word>col</word> <word>senno</word> <word>assai</word> <word>e</word> <word>con</word> <word>la</word> <word>spada.</word>
</terzina>
<terzina num="14">
<word>L’altro,</word> <word>ch’appresso</word> <word>me</word> <word>la</word> <word>rena</word> <word>trita,</word>
<word>è</word> <word>Tegghiaio</word> <word>Aldobrandi,</word> <word>la</word> <word>cui</word> <word>voce</word>
<word>nel</word> <word>mondo</word> <word></word> <word>dovrìa</word> <word>esser</word> <word>gradita.</word>
</terzina>
<terzina num="15">
<word>E</word> <word>io,</word> <word>che</word> <word>posto</word> <word>son</word> <word>con</word> <word>loro</word> <word>in</word> <word>croce,</word>
<word>Iacopo</word> <word>Rusticucci</word> <word>fui,</word> <word>e</word> <word>certo</word>
<word>la</word> <word>fiera</word> <word>moglie</word> <word>più</word> <word>ch’altro</word> <word>mi</word> <word>nuoce».</word>
</terzina>
<terzina num="16">
<word>S’i’</word> <word>fossi</word> <word>stato</word> <word>dal</word> <word>foco</word> <word>coperto,</word>
<word>gittato</word> <word>mi</word> <word>sarei</word> <word>tra</word> <word>lor</word> <word>di</word> <word>sotto,</word>
<word>e</word> <word>credo</word> <word>che</word> <word>’l</word> <word>dottor</word> <word>l’avrìa</word> <word>sofferto;</word>
</terzina>
<terzina num="17">
<word>ma</word> <word>perch’</word> <word>io</word> <word>mi</word> <word>sarei</word> <word>brusciato</word> <word>e</word> <word>cotto,</word>
<word>vinse</word> <word>paura</word> <word>la</word> <word>mia</word> <word>buona</word> <word>voglia</word>
<word>che</word> <word>di</word> <word>loro</word> <word>abbracciar</word> <word>mi</word> <word>facea</word> <word>ghiotto.</word>
</terzina>
<terzina num="18">
<word>Poi</word> <word>cominciai:</word> <word>«Non</word> <word>dispetto,</word> <word>ma</word> <word>doglia</word>
<word>la</word> <word>vostra</word> <word>condizion</word> <word>dentro</word> <word>mi</word> <word>fisse,</word>
<word>tanta</word> <word>che</word> <word>tardi</word> <word>tutta</word> <word>si</word> <word>dispoglia,</word>
</terzina>
<terzina num="19">
<word>tosto</word> <word>che</word> <word>questo</word> <word>mio</word> <word>segnor</word> <word>mi</word> <word>disse</word>
<word>parole</word> <word>per</word> <word>le</word> <word>quali</word> <word>i’</word> <word>mi</word> <word>pensai</word>
<word>che</word> <word>qual</word> <word>voi</word> <word>siete,</word> <word>tal</word> <word>gente</word> <word>venisse.</word>
</terzina>
<terzina num="20">
<word>Di</word> <word>vostra</word> <word>terra</word> <word>sono,</word> <word>e</word> <word>sempre</word> <word>mai</word>
<word>l’ovra</word> <word>di</word> <word>voi</word> <word>e</word> <word>li</word> <word>onorati</word> <word>nomi</word>
<word>con</word> <word>affezion</word> <word>ritrassi</word> <word>e</word> <word>ascoltai.</word>
</terzina>
<terzina num="21">
<word>Lascio</word> <word>lo</word> <word>fele</word> <word>e</word> <word>vo</word> <word>per</word> <word>dolci</word> <word>pomi</word>
<word>promessi</word> <word>a</word> <word>me</word> <word>per</word> <word>lo</word> <word>verace</word> <word>duca;</word>
<word>ma</word> <word>’nfino</word> <word>al</word> <word>centro</word> <word>pria</word> <word>convien</word> <word>ch’i’</word> <word>tomi».</word>
</terzina>
<terzina num="22">
<word>«Se</word> <word>lungamente</word> <word>l’anima</word> <word>conduca</word>
<word>le</word> <word>membra</word> <word>tue»,</word> <word>rispuose</word> <word>quelli</word> <word>ancora,</word>
<word>«e</word> <word>se</word> <word>la</word> <word>fama</word> <word>tua</word> <word>dopo</word> <word>te</word> <word>luca,</word>
</terzina>
<terzina num="23">
<word>cortesia</word> <word>e</word> <word>valor</word> <word></word> <word>se</word> <word>dimora</word>
<word>ne</word> <word>la</word> <word>nostra</word> <word>città</word> <word></word> <word>come</word> <word>suole,</word>
<word>o</word> <word>se</word> <word>del</word> <word>tutto</word> <word>se</word> <word>n’è</word> <word>gita</word> <word>fora;</word>
</terzina>
<terzina num="24">
<word>ché</word> <word>Guiglielmo</word> <word>Borsiere,</word> <word>il</word> <word>qual</word> <word>si</word> <word>duole</word>
<word>con</word> <word>noi</word> <word>per</word> <word>poco</word> <word>e</word> <word>va</word> <word></word> <word>coi</word> <word>compagni,</word>
<word>assai</word> <word>ne</word> <word>cruccia</word> <word>con</word> <word>le</word> <word>sue</word> <word>parole».</word>
</terzina>
<terzina num="25">
<word>«La</word> <word>gente</word> <word>nuova</word> <word>e</word> <word>i</word> <word>sùbiti</word> <word>guadagni</word>
<word>orgoglio</word> <word>e</word> <word>dismisura</word> <word>han</word> <word>generata,</word>
<word>Fiorenza,</word> <word>in</word> <word>te,</word> <word></word> <word>che</word> <word>tu</word> <word>già</word> <word>ten</word> <word>piagni».</word>
</terzina>
<terzina num="26">
<word>Così</word> <word>gridai</word> <word>con</word> <word>la</word> <word>faccia</word> <word>levata;</word>
<word>e</word> <word>i</word> <word>tre,</word> <word>che</word> <word>ciò</word> <word>inteser</word> <word>per</word> <word>risposta,</word>
<word>guardar</word> <word>l’un</word> <word>l’altro</word> <word>com’</word> <word>al</word> <word>ver</word> <word>si</word> <word>guata.</word>
</terzina>
<terzina num="27">
<word>«Se</word> <word>l’altre</word> <word>volte</word> <word></word> <word>poco</word> <word>ti</word> <word>costa»,</word>
<word>rispuoser</word> <word>tutti</word> <word>«il</word> <word>satisfare</word> <word>altrui,</word>
<word>felice</word> <word>te</word> <word>se</word> <word></word> <word>parli</word> <word>a</word> <word>tua</word> <word>posta!</word>
</terzina>
<terzina num="28">
<word>Però,</word> <word>se</word> <word>campi</word> <word>d’esti</word> <word>luoghi</word> <word>bui</word>
<word>e</word> <word>torni</word> <word>a</word> <word>riveder</word> <word>le</word> <word>belle</word> <word>stelle,</word>
<word>quando</word> <word>ti</word> <word>gioverà</word> <word>dicere</word> <word>“I’</word> <word>fui”,</word>
</terzina>
<terzina num="29">
<word>fa</word> <word>che</word> <word>di</word> <word>noi</word> <word>a</word> <word>la</word> <word>gente</word> <word>favelle».</word>
<word>Indi</word> <word>rupper</word> <word>la</word> <word>rota,</word> <word>e</word> <word>a</word> <word>fuggirsi</word>
<word>ali</word> <word>sembiar</word> <word>le</word> <word>gambe</word> <word>loro</word> <word>isnelle.</word>
</terzina>
<terzina num="30">
<word>Un</word> <word>amen</word> <word>non</word> <word>saria</word> <word>potuto</word> <word>dirsi</word>
<word>tosto</word> <word>così</word> <word>com’</word> <word>e’</word> <word>fuoro</word> <word>spariti;</word>
<word>per</word> <word>ch’al</word> <word>maestro</word> <word>parve</word> <word>di</word> <word>partirsi.</word>
</terzina>
<terzina num="31">
<word>Io</word> <word>lo</word> <word>seguiva,</word> <word>e</word> <word>poco</word> <word>eravam</word> <word>iti,</word>
<word>che</word> <word>’l</word> <word>suon</word> <word>de</word> <word>l’acqua</word> <word>n’era</word> <word></word> <word>vicino,</word>
<word>che</word> <word>per</word> <word>parlar</word> <word>saremmo</word> <word>a</word> <word>pena</word> <word>uditi.</word>
</terzina>
<terzina num="32">
<word>Come</word> <word>quel</word> <word>fiume</word> <word>c’ha</word> <word>proprio</word> <word>cammino</word>
<word>prima</word> <word>dal</word> <word>Monte</word> <word>Viso</word> <word>’nver’</word> <word>levante,</word>
<word>da</word> <word>la</word> <word>sinistra</word> <word>costa</word> <word>d’Apennino,</word>
</terzina>
<terzina num="33">
<word>che</word> <word>si</word> <word>chiama</word> <word>Acquacheta</word> <word>suso,</word> <word>avante</word>
<word>che</word> <word>si</word> <word>divalli</word> <word>giù</word> <word>nel</word> <word>basso</word> <word>letto,</word>
<word>e</word> <word>a</word> <word>Forlì</word> <word>di</word> <word>quel</word> <word>nome</word> <word>è</word> <word>vacante,</word>
</terzina>
<terzina num="34">
<word>rimbomba</word> <word></word> <word>sovra</word> <word>San</word> <word>Benedetto</word>
<word>de</word> <word>l’Alpe</word> <word>per</word> <word>cadere</word> <word>ad</word> <word>una</word> <word>scesa</word>
<word>ove</word> <word>dovea</word> <word>per</word> <word>mille</word> <word>esser</word> <word>recetto;</word>
</terzina>
<terzina num="35">
<word>così,</word> <word>giù</word> <word>d’una</word> <word>ripa</word> <word>discoscesa,</word>
<word>trovammo</word> <word>risonar</word> <word>quell’acqua</word> <word>tinta,</word>
<word></word> <word>che</word> <word>’n</word> <word>poc’</word> <word>ora</word> <word>avria</word> <word>l’orecchia</word> <word>offesa.</word>
</terzina>
<terzina num="36">
<word>Io</word> <word>avea</word> <word>una</word> <word>corda</word> <word>intorno</word> <word>cinta,</word>
<word>e</word> <word>con</word> <word>essa</word> <word>pensai</word> <word>alcuna</word> <word>volta</word>
<word>prender</word> <word>la</word> <word>lonza</word> <word>a</word> <word>la</word> <word>pelle</word> <word>dipinta.</word>
</terzina>
<terzina num="37">
<word>Poscia</word> <word>ch’io</word> <word>l’ebbi</word> <word>tutta</word> <word>da</word> <word>me</word> <word>sciolta,</word>
<word></word> <word>come</word> <word>’l</word> <word>duca</word> <word>m’avea</word> <word>comandato,</word>
<word>porsila</word> <word>a</word> <word>lui</word> <word>aggroppata</word> <word>e</word> <word>ravvolta.</word>
</terzina>
<terzina num="38">
<word>Ond’</word> <word>ei</word> <word>si</word> <word>volse</word> <word>inver’</word> <word>lo</word> <word>destro</word> <word>lato,</word>
<word>e</word> <word>alquanto</word> <word>di</word> <word>lunge</word> <word>da</word> <word>la</word> <word>sponda</word>
<word>la</word> <word>gittò</word> <word>giuso</word> <word>in</word> <word>quell’</word> <word>alto</word> <word>burrato.</word>
</terzina>
<terzina num="39">
<word></word> <word>E’</word> <word>pur</word> <word>convien</word> <word>che</word> <word>novità</word> <word>risponda’,</word>
<word>dicea</word> <word>fra</word> <word>me</word> <word>medesmo,</word> <word>‘al</word> <word>novo</word> <word>cenno</word>
<word>che</word> <word>’l</word> <word>maestro</word> <word>con</word> <word>l’occhio</word> <word></word> <word>seconda’</word> <word>.</word>
</terzina>
<terzina num="40">
<word>Ahi</word> <word>quanto</word> <word>cauti</word> <word>li</word> <word>uomini</word> <word>esser</word> <word>dienno</word>
<word>presso</word> <word>a</word> <word>color</word> <word>che</word> <word>non</word> <word>veggion</word> <word>pur</word> <word>l’ovra,</word>
<word>ma</word> <word>per</word> <word>entro</word> <word>i</word> <word>pensier</word> <word>miran</word> <word>col</word> <word>senno!</word>
</terzina>
<terzina num="41">
<word>El</word> <word>disse</word> <word>a</word> <word>me:</word> <word>«Tosto</word> <word>verrà</word> <word>di</word> <word>sovra</word>
<word>ciò</word> <word>ch’io</word> <word>attendo</word> <word>e</word> <word>che</word> <word>il</word> <word>tuo</word> <word>pensier</word> <word>sogna:</word>
<word>tosto</word> <word>convien</word> <word>ch’al</word> <word>tuo</word> <word>viso</word> <word>si</word> <word>scovra».</word>
</terzina>
<terzina num="42">
<word>Sempre</word> <word>a</word> <word>quel</word> <word>ver</word> <word>c’ha</word> <word>faccia</word> <word>di</word> <word>menzogna</word>
<word>de’</word> <word>l’uom</word> <word>chiuder</word> <word>le</word> <word>labbra</word> <word>fin</word> <word>ch’el</word> <word>puote,</word>
<word>però</word> <word>che</word> <word>sanza</word> <word>colpa</word> <word>fa</word> <word>vergogna;</word>
</terzina>
<terzina num="43">
<word>ma</word> <word>qui</word> <word>tacer</word> <word>nol</word> <word>posso;</word> <word>e</word> <word>per</word> <word>le</word> <word>note</word>
<word>di</word> <word>questa</word> <word>comedìa,</word> <word>lettor,</word> <word>ti</word> <word>giuro,</word>
<word>s’elle</word> <word>non</word> <word>sien</word> <word>di</word> <word>lunga</word> <word>grazia</word> <word>vòte,</word>
</terzina>
<terzina num="44">
<word>ch’i’</word> <word>vidi</word> <word>per</word> <word>quell’</word> <word>aere</word> <word>grosso</word> <word>e</word> <word>scuro</word>
<word>venir</word> <word>notando</word> <word>una</word> <word>figura</word> <word>in</word> <word>suso,</word>
<word>maravigliosa</word> <word>ad</word> <word>ogne</word> <word>cor</word> <word>sicuro,</word>
</terzina>
<terzina num="45">
<word></word> <word>come</word> <word>torna</word> <word>colui</word> <word>che</word> <word>va</word> <word>giuso</word>
<word>talora</word> <word>a</word> <word>solver</word> <word>l’àncora</word> <word>ch’aggrappa</word>
<word>o</word> <word>scoglio</word> <word>o</word> <word>altro</word> <word>che</word> <word>nel</word> <word>mare</word> <word>è</word> <word>chiuso,</word>
</terzina>
<terzina num="46">
<word>che</word> <word>’n</word> <word></word> <word>si</word> <word>stende</word> <word>e</word> <word>da</word> <word>piè</word> <word>si</word> <word>rattrappa.</word>
</terzina>
</terzine>
</canto>