You can not select more than 25 topics Topics must start with a letter or number, can include dashes ('-') and can be up to 35 characters long.
 
 

224 lines
18 KiB

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<canto num="20" num_comm="20">
<terzine>
<terzina num="1">
<word>Di</word> <word>nova</word> <word>pena</word> <word>mi</word> <word>conven</word> <word>far</word> <word>versi</word>
<word>e</word> <word>dar</word> <word>matera</word> <word>al</word> <word>ventesimo</word> <word>canto</word>
<word>de</word> <word>la</word> <word>prima</word> <word>canzon</word> <word>ch’è</word> <word>d’i</word> <word>sommersi.</word>
</terzina>
<terzina num="2">
<word>Io</word> <word>era</word> <word>già</word> <word>disposto</word> <word>tutto</word> <word>quanto</word>
<word>a</word> <word>riguardar</word> <word>ne</word> <word>lo</word> <word>scoperto</word> <word>fondo,</word>
<word>che</word> <word>si</word> <word>bagnava</word> <word>d’angoscioso</word> <word>pianto;</word>
</terzina>
<terzina num="3">
<word>e</word> <word>vidi</word> <word>gente</word> <word>per</word> <word>lo</word> <word>vallon</word> <word>tondo</word>
<word>venir,</word> <word>tacendo</word> <word>e</word> <word>lagrimando,</word> <word>al</word> <word>passo</word>
<word>che</word> <word>fanno</word> <word>le</word> <word>letane</word> <word>in</word> <word>questo</word> <word>mondo.</word>
</terzina>
<terzina num="4">
<word>Come</word> <word>’l</word> <word>viso</word> <word>mi</word> <word>scese</word> <word>in</word> <word>lor</word> <word>più</word> <word>basso,</word>
<word>mirabilmente</word> <word>apparve</word> <word>esser</word> <word>travolto</word>
<word>ciascun</word> <word>tra</word> <word>’l</word> <word>mento</word> <word>e</word> <word>’l</word> <word>principio</word> <word>del</word> <word>casso;</word>
</terzina>
<terzina num="5">
<word>ché</word> <word>da</word> <word>le</word> <word>reni</word> <word>era</word> <word>tornato</word> <word>’l</word> <word>volto,</word>
<word>e</word> <word>in</word> <word>dietro</word> <word>venir</word> <word>li</word> <word>convenia,</word>
<word>perché</word> <word>’l</word> <word>veder</word> <word>dinanzi</word> <word>era</word> <word>lor</word> <word>tolto.</word>
</terzina>
<terzina num="6">
<word>Forse</word> <word>per</word> <word>forza</word> <word>già</word> <word>di</word> <word>parlasia</word>
<word>si</word> <word>travolse</word> <word>così</word> <word>alcun</word> <word>del</word> <word>tutto;</word>
<word>ma</word> <word>io</word> <word>nol</word> <word>vidi,</word> <word></word> <word>credo</word> <word>che</word> <word>sia.</word>
</terzina>
<terzina num="7">
<word>Se</word> <word>Dio</word> <word>ti</word> <word>lasci,</word> <word>lettor,</word> <word>prender</word> <word>frutto</word>
<word>di</word> <word>tua</word> <word>lezione,</word> <word>or</word> <word>pensa</word> <word>per</word> <word>te</word> <word>stesso</word>
<word>com’</word> <word>io</word> <word>potea</word> <word>tener</word> <word>lo</word> <word>viso</word> <word>asciutto,</word>
</terzina>
<terzina num="8">
<word>quando</word> <word>la</word> <word>nostra</word> <word>imagine</word> <word>di</word> <word>presso</word>
<word>vidi</word> <word></word> <word>torta,</word> <word>che</word> <word>’l</word> <word>pianto</word> <word>de</word> <word>li</word> <word>occhi</word>
<word>le</word> <word>natiche</word> <word>bagnava</word> <word>per</word> <word>lo</word> <word>fesso.</word>
</terzina>
<terzina num="9">
<word>Certo</word> <word>io</word> <word>piangea,</word> <word>poggiato</word> <word>a</word> <word>un</word> <word>de’</word> <word>rocchi</word>
<word>del</word> <word>duro</word> <word>scoglio,</word> <word></word> <word>che</word> <word>la</word> <word>mia</word> <word>scorta</word>
<word>mi</word> <word>disse:</word> <word>«Ancor</word> <word>se’</word> <word>tu</word> <word>de</word> <word>li</word> <word>altri</word> <word>sciocchi?</word>
</terzina>
<terzina num="10">
<word>Qui</word> <word>vive</word> <word>la</word> <word>pietà</word> <word>quand’</word> <word>è</word> <word>ben</word> <word>morta;</word>
<word>chi</word> <word>è</word> <word>più</word> <word>scellerato</word> <word>che</word> <word>colui</word>
<word>che</word> <word>al</word> <word>giudicio</word> <word>divin</word> <word>passion</word> <word>comporta?</word>
</terzina>
<terzina num="11">
<word>Drizza</word> <word>la</word> <word>testa,</word> <word>drizza,</word> <word>e</word> <word>vedi</word> <word>a</word> <word>cui</word>
<word>s’aperse</word> <word>a</word> <word>li</word> <word>occhi</word> <word>d’i</word> <word>Teban</word> <word>la</word> <word>terra;</word>
<word>per</word> <word>ch’ei</word> <word>gridavan</word> <word>tutti:</word> <word>“Dove</word> <word>rui,</word>
</terzina>
<terzina num="12">
<word>Anfïarao?</word> <word>perché</word> <word>lasci</word> <word>la</word> <word>guerra?”.</word>
<word>E</word> <word>non</word> <word>restò</word> <word>di</word> <word>ruinare</word> <word>a</word> <word>valle</word>
<word>fino</word> <word>a</word> <word>Minòs</word> <word>che</word> <word>ciascheduno</word> <word>afferra.</word>
</terzina>
<terzina num="13">
<word>Mira</word> <word>c’ha</word> <word>fatto</word> <word>petto</word> <word>de</word> <word>le</word> <word>spalle:</word>
<word>perché</word> <word>volle</word> <word>veder</word> <word>troppo</word> <word>davante,</word>
<word>di</word> <word>retro</word> <word>guarda</word> <word>e</word> <word>fa</word> <word>retroso</word> <word>calle.</word>
</terzina>
<terzina num="14">
<word>Vedi</word> <word>Tiresia,</word> <word>che</word> <word>mutò</word> <word>sembiante</word>
<word>quando</word> <word>di</word> <word>maschio</word> <word>femmina</word> <word>divenne</word>
<word>cangiandosi</word> <word>le</word> <word>membra</word> <word>tutte</word> <word>quante;</word>
</terzina>
<terzina num="15">
<word>e</word> <word>prima,</word> <word>poi,</word> <word>ribatter</word> <word>li</word> <word>convenne</word>
<word>li</word> <word>duo</word> <word>serpenti</word> <word>avvolti,</word> <word>con</word> <word>la</word> <word>verga,</word>
<word>che</word> <word>riavesse</word> <word>le</word> <word>maschili</word> <word>penne.</word>
</terzina>
<terzina num="16">
<word>Aronta</word> <word>è</word> <word>quel</word> <word>ch’al</word> <word>ventre</word> <word>li</word> <word>s’atterga,</word>
<word>che</word> <word>ne’</word> <word>monti</word> <word>di</word> <word>Luni,</word> <word>dove</word> <word>ronca</word>
<word>lo</word> <word>Carrarese</word> <word>che</word> <word>di</word> <word>sotto</word> <word>alberga,</word>
</terzina>
<terzina num="17">
<word>ebbe</word> <word>tra</word> <word>’ bianchi</word> <word>marmi</word> <word>la</word> <word>spelonca</word>
<word>per</word> <word>sua</word> <word>dimora;</word> <word>onde</word> <word>a</word> <word>guardar</word> <word>le</word> <word>stelle</word>
<word>e</word> <word>’l</word> <word>mar</word> <word>no</word> <word>li</word> <word>era</word> <word>la</word> <word>veduta</word> <word>tronca.</word>
</terzina>
<terzina num="18">
<word>E</word> <word>quella</word> <word>che</word> <word>ricuopre</word> <word>le</word> <word>mammelle,</word>
<word>che</word> <word>tu</word> <word>non</word> <word>vedi,</word> <word>con</word> <word>le</word> <word>trecce</word> <word>sciolte,</word>
<word>e</word> <word>ha</word> <word>di</word> <word></word> <word>ogne</word> <word>pilosa</word> <word>pelle,</word>
</terzina>
<terzina num="19">
<word>Manto</word> <word>fu,</word> <word>che</word> <word>cercò</word> <word>per</word> <word>terre</word> <word>molte;</word>
<word>poscia</word> <word>si</word> <word>puose</word> <word></word> <word>dove</word> <word>nacqu’</word> <word>io;</word>
<word>onde</word> <word>un</word> <word>poco</word> <word>mi</word> <word>piace</word> <word>che</word> <word>m’ascolte.</word>
</terzina>
<terzina num="20">
<word>Poscia</word> <word>che</word> <word>’l</word> <word>padre</word> <word>suo</word> <word>di</word> <word>vita</word> <word>uscìo</word>
<word>e</word> <word>venne</word> <word>serva</word> <word>la</word> <word>città</word> <word>di</word> <word>Baco,</word>
<word>questa</word> <word>gran</word> <word>tempo</word> <word>per</word> <word>lo</word> <word>mondo</word> <word>gio.</word>
</terzina>
<terzina num="21">
<word>Suso</word> <word>in</word> <word>Italia</word> <word>bella</word> <word>giace</word> <word>un</word> <word>laco,</word>
<word>a</word> <word>piè</word> <word>de</word> <word>l’Alpe</word> <word>che</word> <word>serra</word> <word>Lamagna</word>
<word>sovra</word> <word>Tiralli,</word> <word>c’ha</word> <word>nome</word> <word>Benaco.</word>
</terzina>
<terzina num="22">
<word>Per</word> <word>mille</word> <word>fonti,</word> <word>credo,</word> <word>e</word> <word>più</word> <word>si</word> <word>bagna</word>
<word>tra</word> <word>Garda</word> <word>e</word> <word>Val</word> <word>Camonica</word> <word>e</word> <word>Pennino</word>
<word>de</word> <word>l’acqua</word> <word>che</word> <word>nel</word> <word>detto</word> <word>laco</word> <word>stagna.</word>
</terzina>
<terzina num="23">
<word>Loco</word> <word>è</word> <word>nel</word> <word>mezzo</word> <word></word> <word>dove</word> <word>’l</word> <word>trentino</word>
<word>pastore</word> <word>e</word> <word>quel</word> <word>di</word> <word>Brescia</word> <word>e</word> <word>’l</word> <word>veronese</word>
<word>segnar</word> <word>poria,</word> <word>s’e’</word> <word>fesse</word> <word>quel</word> <word>cammino.</word>
</terzina>
<terzina num="24">
<word>Siede</word> <word>Peschiera,</word> <word>bello</word> <word>e</word> <word>forte</word> <word>arnese</word>
<word>da</word> <word>fronteggiar</word> <word>Bresciani</word> <word>e</word> <word>Bergamaschi,</word>
<word>ove</word> <word>la</word> <word>riva</word> <word>’ntorno</word> <word>più</word> <word>discese.</word>
</terzina>
<terzina num="25">
<word>Ivi</word> <word>convien</word> <word>che</word> <word>tutto</word> <word>quanto</word> <word>caschi</word>
<word>ciò</word> <word>che</word> <word>’n</word> <word>grembo</word> <word>a</word> <word>Benaco</word> <word>star</word> <word>non</word> <word>può,</word>
<word>e</word> <word>fassi</word> <word>fiume</word> <word>giù</word> <word>per</word> <word>verdi</word> <word>paschi.</word>
</terzina>
<terzina num="26">
<word>Tosto</word> <word>che</word> <word>l’acqua</word> <word>a</word> <word>correr</word> <word>mette</word> <word>co,</word>
<word>non</word> <word>più</word> <word>Benaco,</word> <word>ma</word> <word>Mencio</word> <word>si</word> <word>chiama</word>
<word>fino</word> <word>a</word> <word>Governol,</word> <word>dove</word> <word>cade</word> <word>in</word> <word>Po.</word>
</terzina>
<terzina num="27">
<word>Non</word> <word>molto</word> <word>ha</word> <word>corso,</word> <word>ch’el</word> <word>trova</word> <word>una</word> <word>lama,</word>
<word>ne</word> <word>la</word> <word>qual</word> <word>si</word> <word>distende</word> <word>e</word> <word>la</word> <word>’mpaluda;</word>
<word>e</word> <word>suol</word> <word>di</word> <word>state</word> <word>talor</word> <word>essere</word> <word>grama.</word>
</terzina>
<terzina num="28">
<word>Quindi</word> <word>passando</word> <word>la</word> <word>vergine</word> <word>cruda</word>
<word>vide</word> <word>terra,</word> <word>nel</word> <word>mezzo</word> <word>del</word> <word>pantano,</word>
<word>sanza</word> <word>coltura</word> <word>e</word> <word>d’abitanti</word> <word>nuda.</word>
</terzina>
<terzina num="29">
<word>Lì,</word> <word>per</word> <word>fuggire</word> <word>ogne</word> <word>consorzio</word> <word>umano,</word>
<word>ristette</word> <word>con</word> <word>suoi</word> <word>servi</word> <word>a</word> <word>far</word> <word>sue</word> <word>arti,</word>
<word>e</word> <word>visse,</word> <word>e</word> <word>vi</word> <word>lasciò</word> <word>suo</word> <word>corpo</word> <word>vano.</word>
</terzina>
<terzina num="30">
<word>Li</word> <word>uomini</word> <word>poi</word> <word>che</word> <word>’ntorno</word> <word>erano</word> <word>sparti</word>
<word>s’accolsero</word> <word>a</word> <word>quel</word> <word>loco,</word> <word>ch’era</word> <word>forte</word>
<word>per</word> <word>lo</word> <word>pantan</word> <word>ch’avea</word> <word>da</word> <word>tutte</word> <word>parti.</word>
</terzina>
<terzina num="31">
<word>Fer</word> <word>la</word> <word>città</word> <word>sovra</word> <word>quell’</word> <word>ossa</word> <word>morte;</word>
<word>e</word> <word>per</word> <word>colei</word> <word>che</word> <word>’l</word> <word>loco</word> <word>prima</word> <word>elesse,</word>
<word>Mantüa</word> <word>l’appellar</word> <word>sanz’</word> <word>altra</word> <word>sorte.</word>
</terzina>
<terzina num="32">
<word>Già</word> <word>fuor</word> <word>le</word> <word>genti</word> <word>sue</word> <word>dentro</word> <word>più</word> <word>spesse,</word>
<word>prima</word> <word>che</word> <word>la</word> <word>mattia</word> <word>da</word> <word>Casalodi</word>
<word>da</word> <word>Pinamonte</word> <word>inganno</word> <word>ricevesse.</word>
</terzina>
<terzina num="33">
<word>Però</word> <word>t’assenno</word> <word>che,</word> <word>se</word> <word>tu</word> <word>mai</word> <word>odi</word>
<word>originar</word> <word>la</word> <word>mia</word> <word>terra</word> <word>altrimenti,</word>
<word>la</word> <word>verità</word> <word>nulla</word> <word>menzogna</word> <word>frodi».</word>
</terzina>
<terzina num="34">
<word>E</word> <word>io:</word> <word>«Maestro,</word> <word>i</word> <word>tuoi</word> <word>ragionamenti</word>
<word>mi</word> <word>son</word> <word></word> <word>certi</word> <word>e</word> <word>prendon</word> <word></word> <word>mia</word> <word>fede,</word>
<word>che</word> <word>li</word> <word>altri</word> <word>mi</word> <word>sarien</word> <word>carboni</word> <word>spenti.</word>
</terzina>
<terzina num="35">
<word>Ma</word> <word>dimmi,</word> <word>de</word> <word>la</word> <word>gente</word> <word>che</word> <word>procede,</word>
<word>se</word> <word>tu</word> <word>ne</word> <word>vedi</word> <word>alcun</word> <word>degno</word> <word>di</word> <word>nota;</word>
<word>ché</word> <word>solo</word> <word>a</word> <word>ciò</word> <word>la</word> <word>mia</word> <word>mente</word> <word>rifiede».</word>
</terzina>
<terzina num="36">
<word>Allor</word> <word>mi</word> <word>disse:</word> <word>«Quel</word> <word>che</word> <word>da</word> <word>la</word> <word>gota</word>
<word>porge</word> <word>la</word> <word>barba</word> <word>in</word> <word>su</word> <word>le</word> <word>spalle</word> <word>brune,</word>
<word>fu</word> <word></word> <word>quando</word> <word>Grecia</word> <word>fu</word> <word>di</word> <word>maschi</word> <word>vòta,</word>
</terzina>
<terzina num="37">
<word></word> <word>ch’a</word> <word>pena</word> <word>rimaser</word> <word>per</word> <word>le</word> <word>cune</word> <word></word>
<word>augure,</word> <word>e</word> <word>diede</word> <word>’l</word> <word>punto</word> <word>con</word> <word>Calcanta</word>
<word>in</word> <word>Aulide</word> <word>a</word> <word>tagliar</word> <word>la</word> <word>prima</word> <word>fune.</word>
</terzina>
<terzina num="38">
<word>Euripilo</word> <word>ebbe</word> <word>nome,</word> <word>e</word> <word>così</word> <word>’l</word> <word>canta</word>
<word>l’alta</word> <word>mia</word> <word>tragedìa</word> <word>in</word> <word>alcun</word> <word>loco:</word>
<word>ben</word> <word>lo</word> <word>sai</word> <word>tu</word> <word>che</word> <word>la</word> <word>sai</word> <word>tutta</word> <word>quanta.</word>
</terzina>
<terzina num="39">
<word>Quell’</word> <word>altro</word> <word>che</word> <word>ne’</word> <word>fianchi</word> <word>è</word> <word>così</word> <word>poco,</word>
<word>Michele</word> <word>Scotto</word> <word>fu,</word> <word>che</word> <word>veramente</word>
<word>de</word> <word>le</word> <word>magiche</word> <word>frode</word> <word>seppe</word> <word>’l</word> <word>gioco.</word>
</terzina>
<terzina num="40">
<word>Vedi</word> <word>Guido</word> <word>Bonatti;</word> <word>vedi</word> <word>Asdente,</word>
<word>ch’avere</word> <word>inteso</word> <word>al</word> <word>cuoio</word> <word>e</word> <word>a</word> <word>lo</word> <word>spago</word>
<word>ora</word> <word>vorrebbe,</word> <word>ma</word> <word>tardi</word> <word>si</word> <word>pente.</word>
</terzina>
<terzina num="41">
<word>Vedi</word> <word>le</word> <word>triste</word> <word>che</word> <word>lasciaron</word> <word>l’ago,</word>
<word>la</word> <word>spuola</word> <word>e</word> <word>’l</word> <word>fuso,</word> <word>e</word> <word>fecersi</word> <word>’ndivine;</word>
<word>fecer</word> <word>malie</word> <word>con</word> <word>erbe</word> <word>e</word> <word>con</word> <word>imago.</word>
</terzina>
<terzina num="42">
<word>Ma</word> <word>vienne</word> <word>omai,</word> <word>ché</word> <word>già</word> <word>tiene</word> <word>’l</word> <word>confine</word>
<word>d’amendue</word> <word>li</word> <word>emisperi</word> <word>e</word> <word>tocca</word> <word>l’onda</word>
<word>sotto</word> <word>Sobilia</word> <word>Caino</word> <word>e</word> <word>le</word> <word>spine;</word>
</terzina>
<terzina num="43">
<word>e</word> <word>già</word> <word>iernotte</word> <word>fu</word> <word>la</word> <word>luna</word> <word>tonda:</word>
<word>ben</word> <word>ten</word> <word>de’</word> <word>ricordar,</word> <word>ché</word> <word>non</word> <word>ti</word> <word>nocque</word>
<word>alcuna</word> <word>volta</word> <word>per</word> <word>la</word> <word>selva</word> <word>fonda».</word>
</terzina>
<terzina num="44">
<word></word> <word>mi</word> <word>parlava,</word> <word>e</word> <word>andavamo</word> <word>introcque.</word>
</terzina>
</terzine>
</canto>