You can not select more than 25 topics Topics must start with a letter or number, can include dashes ('-') and can be up to 35 characters long.
 
 

264 lines
21 KiB

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<canto num="16" num_comm="83">
<terzine>
<terzina num="1">
<word>O</word> <word>poca</word> <word>nostra</word> <word>nobiltà</word> <word>di</word> <word>sangue,</word>
<word>se</word> <word>glorïar</word> <word>di</word> <word>te</word> <word>la</word> <word>gente</word> <word>fai</word>
<word>qua</word> <word>giù</word> <word>dove</word> <word>l’affetto</word> <word>nostro</word> <word>langue,</word>
</terzina>
<terzina num="2">
<word>mirabil</word> <word>cosa</word> <word>non</word> <word>mi</word> <word>sarà</word> <word>mai:</word>
<word>ché</word> <word></word> <word>dove</word> <word>appetito</word> <word>non</word> <word>si</word> <word>torce,</word>
<word>dico</word> <word>nel</word> <word>cielo,</word> <word>io</word> <word>me</word> <word>ne</word> <word>gloriai.</word>
</terzina>
<terzina num="3">
<word>Ben</word> <word>se’</word> <word>tu</word> <word>manto</word> <word>che</word> <word>tosto</word> <word>raccorce:</word>
<word></word> <word>che,</word> <word>se</word> <word>non</word> <word>s’appon</word> <word>di</word> <word></word> <word>in</word> <word>die,</word>
<word>lo</word> <word>tempo</word> <word>va</word> <word>dintorno</word> <word>con</word> <word>le</word> <word>force.</word>
</terzina>
<terzina num="4">
<word>Dal</word> <word>‘voi’</word> <word>che</word> <word>prima</word> <word>a</word> <word>Roma</word> <word>s’offerie,</word>
<word>in</word> <word>che</word> <word>la</word> <word>sua</word> <word>famiglia</word> <word>men</word> <word>persevra,</word>
<word>ricominciaron</word> <word>le</word> <word>parole</word> <word>mie;</word>
</terzina>
<terzina num="5">
<word>onde</word> <word>Beatrice,</word> <word>ch’era</word> <word>un</word> <word>poco</word> <word>scevra,</word>
<word>ridendo,</word> <word>parve</word> <word>quella</word> <word>che</word> <word>tossio</word>
<word>al</word> <word>primo</word> <word>fallo</word> <word>scritto</word> <word>di</word> <word>Ginevra.</word>
</terzina>
<terzina num="6">
<word>Io</word> <word>cominciai:</word> <word>«Voi</word> <word>siete</word> <word>il</word> <word>padre</word> <word>mio;</word>
<word>voi</word> <word>mi</word> <word>date</word> <word>a</word> <word>parlar</word> <word>tutta</word> <word>baldezza;</word>
<word>voi</word> <word>mi</word> <word>levate</word> <word>sì,</word> <word>ch’i’</word> <word>son</word> <word>più</word> <word>ch’io.</word>
</terzina>
<terzina num="7">
<word>Per</word> <word>tanti</word> <word>rivi</word> <word>s’empie</word> <word>d’allegrezza</word>
<word>la</word> <word>mente</word> <word>mia,</word> <word>che</word> <word>di</word> <word></word> <word>fa</word> <word>letizia</word>
<word>perché</word> <word>può</word> <word>sostener</word> <word>che</word> <word>non</word> <word>si</word> <word>spezza.</word>
</terzina>
<terzina num="8">
<word>Ditemi</word> <word>dunque,</word> <word>cara</word> <word>mia</word> <word>primizia,</word>
<word>quai</word> <word>fuor</word> <word>li</word> <word>vostri</word> <word>antichi</word> <word>e</word> <word>quai</word> <word>fuor</word> <word>li</word> <word>anni</word>
<word>che</word> <word>si</word> <word>segnaro</word> <word>in</word> <word>vostra</word> <word>püerizia;</word>
</terzina>
<terzina num="9">
<word>ditemi</word> <word>de</word> <word>l’ovil</word> <word>di</word> <word>San</word> <word>Giovanni</word>
<word>quanto</word> <word>era</word> <word>allora,</word> <word>e</word> <word>chi</word> <word>eran</word> <word>le</word> <word>genti</word>
<word>tra</word> <word>esso</word> <word>degne</word> <word>di</word> <word>più</word> <word>alti</word> <word>scanni».</word>
</terzina>
<terzina num="10">
<word>Come</word> <word>s’avviva</word> <word>a</word> <word>lo</word> <word>spirar</word> <word>d’i</word> <word>venti</word>
<word>carbone</word> <word>in</word> <word>fiamma,</word> <word>così</word> <word>vid’</word> <word>io</word> <word>quella</word>
<word>luce</word> <word>risplendere</word> <word>a’</word> <word>miei</word> <word>blandimenti;</word>
</terzina>
<terzina num="11">
<word>e</word> <word>come</word> <word>a</word> <word>li</word> <word>occhi</word> <word>miei</word> <word>si</word> <word></word> <word>più</word> <word>bella,</word>
<word>così</word> <word>con</word> <word>voce</word> <word>più</word> <word>dolce</word> <word>e</word> <word>soave,</word>
<word>ma</word> <word>non</word> <word>con</word> <word>questa</word> <word>moderna</word> <word>favella,</word>
</terzina>
<terzina num="12">
<word>dissemi:</word> <word>«Da</word> <word>quel</word> <word></word> <word>che</word> <word>fu</word> <word>detto</word> <word>‘Ave’</word>
<word>al</word> <word>parto</word> <word>in</word> <word>che</word> <word>mia</word> <word>madre,</word> <word>ch’è</word> <word>or</word> <word>santa,</word>
<word>s’allevïò</word> <word>di</word> <word>me</word> <word>ond’</word> <word>era</word> <word>grave,</word>
</terzina>
<terzina num="13">
<word>al</word> <word>suo</word> <word>Leon</word> <word>cinquecento</word> <word>cinquanta</word>
<word>e</word> <word>trenta</word> <word>fiate</word> <word>venne</word> <word>questo</word> <word>foco</word>
<word>a</word> <word>rinfiammarsi</word> <word>sotto</word> <word>la</word> <word>sua</word> <word>pianta.</word>
</terzina>
<terzina num="14">
<word>Li</word> <word>antichi</word> <word>miei</word> <word>e</word> <word>io</word> <word>nacqui</word> <word>nel</word> <word>loco</word>
<word>dove</word> <word>si</word> <word>truova</word> <word>pria</word> <word>l’ultimo</word> <word>sesto</word>
<word>da</word> <word>quei</word> <word>che</word> <word>corre</word> <word>il</word> <word>vostro</word> <word>annüal</word> <word>gioco.</word>
</terzina>
<terzina num="15">
<word>Basti</word> <word>d’i</word> <word>miei</word> <word>maggiori</word> <word>udirne</word> <word>questo:</word>
<word>chi</word> <word>ei</word> <word>si</word> <word>fosser</word> <word>e</word> <word>onde</word> <word>venner</word> <word>quivi,</word>
<word>più</word> <word>è</word> <word>tacer</word> <word>che</word> <word>ragionare</word> <word>onesto.</word>
</terzina>
<terzina num="16">
<word>Tutti</word> <word>color</word> <word>ch’a</word> <word>quel</word> <word>tempo</word> <word>eran</word> <word>ivi</word>
<word>da</word> <word>poter</word> <word>arme</word> <word>tra</word> <word>Marte</word> <word>e</word> <word>’l</word> <word>Batista,</word>
<word>eran</word> <word>il</word> <word>quinto</word> <word>di</word> <word>quei</word> <word>ch’or</word> <word>son</word> <word>vivi.</word>
</terzina>
<terzina num="17">
<word>Ma</word> <word>la</word> <word>cittadinanza,</word> <word>ch’è</word> <word>or</word> <word>mista</word>
<word>di</word> <word>Campi,</word> <word>di</word> <word>Certaldo</word> <word>e</word> <word>di</word> <word>Fegghine,</word>
<word>pura</word> <word>vediesi</word> <word>ne</word> <word>l’ultimo</word> <word>artista.</word>
</terzina>
<terzina num="18">
<word>Oh</word> <word>quanto</word> <word>fora</word> <word>meglio</word> <word>esser</word> <word>vicine</word>
<word>quelle</word> <word>genti</word> <word>ch’io</word> <word>dico,</word> <word>e</word> <word>al</word> <word>Galluzzo</word>
<word>e</word> <word>a</word> <word>Trespiano</word> <word>aver</word> <word>vostro</word> <word>confine,</word>
</terzina>
<terzina num="19">
<word>che</word> <word>averle</word> <word>dentro</word> <word>e</word> <word>sostener</word> <word>lo</word> <word>puzzo</word>
<word>del</word> <word>villan</word> <word>d’Aguglion,</word> <word>di</word> <word>quel</word> <word>da</word> <word>Signa,</word>
<word>che</word> <word>già</word> <word>per</word> <word>barattare</word> <word>ha</word> <word>l’occhio</word> <word>aguzzo!</word>
</terzina>
<terzina num="20">
<word>Se</word> <word>la</word> <word>gente</word> <word>ch’al</word> <word>mondo</word> <word>più</word> <word>traligna</word>
<word>non</word> <word>fosse</word> <word>stata</word> <word>a</word> <word>Cesare</word> <word>noverca,</word>
<word>ma</word> <word>come</word> <word>madre</word> <word>a</word> <word>suo</word> <word>figlio</word> <word>benigna,</word>
</terzina>
<terzina num="21">
<word>tal</word> <word>fatto</word> <word>è</word> <word>fiorentino</word> <word>e</word> <word>cambia</word> <word>e</word> <word>merca,</word>
<word>che</word> <word>si</word> <word>sarebbe</word> <word>vòlto</word> <word>a</word> <word>Simifonti,</word>
<word></word> <word>dove</word> <word>andava</word> <word>l’avolo</word> <word>a</word> <word>la</word> <word>cerca;</word>
</terzina>
<terzina num="22">
<word>sariesi</word> <word>Montemurlo</word> <word>ancor</word> <word>de’</word> <word>Conti;</word>
<word>sarieno</word> <word>i</word> <word>Cerchi</word> <word>nel</word> <word>piovier</word> <word>d’Acone,</word>
<word>e</word> <word>forse</word> <word>in</word> <word>Valdigrieve</word> <word>i</word> <word>Buondelmonti.</word>
</terzina>
<terzina num="23">
<word>Sempre</word> <word>la</word> <word>confusion</word> <word>de</word> <word>le</word> <word>persone</word>
<word>principio</word> <word>fu</word> <word>del</word> <word>mal</word> <word>de</word> <word>la</word> <word>cittade,</word>
<word>come</word> <word>del</word> <word>vostro</word> <word>il</word> <word>cibo</word> <word>che</word> <word>s’appone;</word>
</terzina>
<terzina num="24">
<word>e</word> <word>cieco</word> <word>toro</word> <word>più</word> <word>avaccio</word> <word>cade</word>
<word>che</word> <word>cieco</word> <word>agnello;</word> <word>e</word> <word>molte</word> <word>volte</word> <word>taglia</word>
<word>più</word> <word>e</word> <word>meglio</word> <word>una</word> <word>che</word> <word>le</word> <word>cinque</word> <word>spade.</word>
</terzina>
<terzina num="25">
<word>Se</word> <word>tu</word> <word>riguardi</word> <word>Luni</word> <word>e</word> <word>Orbisaglia</word>
<word>come</word> <word>sono</word> <word>ite,</word> <word>e</word> <word>come</word> <word>se</word> <word>ne</word> <word>vanno</word>
<word>di</word> <word>retro</word> <word>ad</word> <word>esse</word> <word>Chiusi</word> <word>e</word> <word>Sinigaglia,</word>
</terzina>
<terzina num="26">
<word>udir</word> <word>come</word> <word>le</word> <word>schiatte</word> <word>si</word> <word>disfanno</word>
<word>non</word> <word>ti</word> <word>parrà</word> <word>nova</word> <word>cosa</word> <word></word> <word>forte,</word>
<word>poscia</word> <word>che</word> <word>le</word> <word>cittadi</word> <word>termine</word> <word>hanno.</word>
</terzina>
<terzina num="27">
<word>Le</word> <word>vostre</word> <word>cose</word> <word>tutte</word> <word>hanno</word> <word>lor</word> <word>morte,</word>
<word></word> <word>come</word> <word>voi;</word> <word>ma</word> <word>celasi</word> <word>in</word> <word>alcuna</word>
<word>che</word> <word>dura</word> <word>molto,</word> <word>e</word> <word>le</word> <word>vite</word> <word>son</word> <word>corte.</word>
</terzina>
<terzina num="28">
<word>E</word> <word>come</word> <word>’l</word> <word>volger</word> <word>del</word> <word>ciel</word> <word>de</word> <word>la</word> <word>luna</word>
<word>cuopre</word> <word>e</word> <word>discuopre</word> <word>i</word> <word>liti</word> <word>sanza</word> <word>posa,</word>
<word>così</word> <word>fa</word> <word>di</word> <word>Fiorenza</word> <word>la</word> <word>Fortuna:</word>
</terzina>
<terzina num="29">
<word>per</word> <word>che</word> <word>non</word> <word>dee</word> <word>parer</word> <word>mirabil</word> <word>cosa</word>
<word>ciò</word> <word>ch’io</word> <word>dirò</word> <word>de</word> <word>li</word> <word>alti</word> <word>Fiorentini</word>
<word>onde</word> <word>è</word> <word>la</word> <word>fama</word> <word>nel</word> <word>tempo</word> <word>nascosa.</word>
</terzina>
<terzina num="30">
<word>Io</word> <word>vidi</word> <word>li</word> <word>Ughi</word> <word>e</word> <word>vidi</word> <word>i</word> <word>Catellini,</word>
<word>Filippi,</word> <word>Greci,</word> <word>Ormanni</word> <word>e</word> <word>Alberichi,</word>
<word>già</word> <word>nel</word> <word>calare,</word> <word>illustri</word> <word>cittadini;</word>
</terzina>
<terzina num="31">
<word>e</word> <word>vidi</word> <word>così</word> <word>grandi</word> <word>come</word> <word>antichi,</word>
<word>con</word> <word>quel</word> <word>de</word> <word>la</word> <word>Sannella,</word> <word>quel</word> <word>de</word> <word>l’Arca,</word>
<word>e</word> <word>Soldanieri</word> <word>e</word> <word>Ardinghi</word> <word>e</word> <word>Bostichi.</word>
</terzina>
<terzina num="32">
<word>Sovra</word> <word>la</word> <word>porta</word> <word>ch’al</word> <word>presente</word> <word>è</word> <word>carca</word>
<word>di</word> <word>nova</word> <word>fellonia</word> <word>di</word> <word>tanto</word> <word>peso</word>
<word>che</word> <word>tosto</word> <word>fia</word> <word>iattura</word> <word>de</word> <word>la</word> <word>barca,</word>
</terzina>
<terzina num="33">
<word>erano</word> <word>i</word> <word>Ravignani,</word> <word>ond’</word> <word>è</word> <word>disceso</word>
<word>il</word> <word>conte</word> <word>Guido</word> <word>e</word> <word>qualunque</word> <word>del</word> <word>nome</word>
<word>de</word> <word>l’alto</word> <word>Bellincione</word> <word>ha</word> <word>poscia</word> <word>preso.</word>
</terzina>
<terzina num="34">
<word>Quel</word> <word>de</word> <word>la</word> <word>Pressa</word> <word>sapeva</word> <word>già</word> <word>come</word>
<word>regger</word> <word>si</word> <word>vuole,</word> <word>e</word> <word>avea</word> <word>Galigaio</word>
<word>dorata</word> <word>in</word> <word>casa</word> <word>sua</word> <word>già</word> <word>l’elsa</word> <word>e</word> <word>’l</word> <word>pome.</word>
</terzina>
<terzina num="35">
<word>Grand’</word> <word>era</word> <word>già</word> <word>la</word> <word>colonna</word> <word>del</word> <word>Vaio,</word>
<word>Sacchetti,</word> <word>Giuochi,</word> <word>Fifanti</word> <word>e</word> <word>Barucci</word>
<word>e</word> <word>Galli</word> <word>e</word> <word>quei</word> <word>ch’arrossan</word> <word>per</word> <word>lo</word> <word>staio.</word>
</terzina>
<terzina num="36">
<word>Lo</word> <word>ceppo</word> <word>di</word> <word>che</word> <word>nacquero</word> <word>i</word> <word>Calfucci</word>
<word>era</word> <word>già</word> <word>grande,</word> <word>e</word> <word>già</word> <word>eran</word> <word>tratti</word>
<word>a</word> <word>le</word> <word>curule</word> <word>Sizii</word> <word>e</word> <word>Arrigucci.</word>
</terzina>
<terzina num="37">
<word>Oh</word> <word>quali</word> <word>io</word> <word>vidi</word> <word>quei</word> <word>che</word> <word>son</word> <word>disfatti</word>
<word>per</word> <word>lor</word> <word>superbia!</word> <word>e</word> <word>le</word> <word>palle</word> <word>de</word> <word>l’oro</word>
<word>fiorian</word> <word>Fiorenza</word> <word>in</word> <word>tutt’</word> <word>i</word> <word>suoi</word> <word>gran</word> <word>fatti.</word>
</terzina>
<terzina num="38">
<word>Così</word> <word>facieno</word> <word>i</word> <word>padri</word> <word>di</word> <word>coloro</word>
<word>che,</word> <word>sempre</word> <word>che</word> <word>la</word> <word>vostra</word> <word>chiesa</word> <word>vaca,</word>
<word>si</word> <word>fanno</word> <word>grassi</word> <word>stando</word> <word>a</word> <word>consistoro.</word>
</terzina>
<terzina num="39">
<word>L’oltracotata</word> <word>schiatta</word> <word>che</word> <word>s’indraca</word>
<word>dietro</word> <word>a</word> <word>chi</word> <word>fugge,</word> <word>e</word> <word>a</word> <word>chi</word> <word>mostra</word> <word>’l</word> <word>dente</word>
<word>o</word> <word>ver</word> <word>la</word> <word>borsa,</word> <word>com’</word> <word>agnel</word> <word>si</word> <word>placa,</word>
</terzina>
<terzina num="40">
<word>già</word> <word>venìa</word> <word>sù,</word> <word>ma</word> <word>di</word> <word>picciola</word> <word>gente;</word>
<word></word> <word>che</word> <word>non</word> <word>piacque</word> <word>ad</word> <word>Ubertin</word> <word>Donato</word>
<word>che</word> <word>poï</word> <word>il</word> <word>suocero</word> <word>il</word> <word></word> <word>lor</word> <word>parente.</word>
</terzina>
<terzina num="41">
<word>Già</word> <word>era</word> <word>’l</word> <word>Caponsacco</word> <word>nel</word> <word>mercato</word>
<word>disceso</word> <word>giù</word> <word>da</word> <word>Fiesole,</word> <word>e</word> <word>già</word> <word>era</word>
<word>buon</word> <word>cittadino</word> <word>Giuda</word> <word>e</word> <word>Infangato.</word>
</terzina>
<terzina num="42">
<word>Io</word> <word>dirò</word> <word>cosa</word> <word>incredibile</word> <word>e</word> <word>vera:</word>
<word>nel</word> <word>picciol</word> <word>cerchio</word> <word>s’entrava</word> <word>per</word> <word>porta</word>
<word>che</word> <word>si</word> <word>nomava</word> <word>da</word> <word>quei</word> <word>de</word> <word>la</word> <word>Pera.</word>
</terzina>
<terzina num="43">
<word>Ciascun</word> <word>che</word> <word>de</word> <word>la</word> <word>bella</word> <word>insegna</word> <word>porta</word>
<word>del</word> <word>gran</word> <word>barone</word> <word>il</word> <word>cui</word> <word>nome</word> <word>e</word> <word>’l</word> <word>cui</word> <word>pregio</word>
<word>la</word> <word>festa</word> <word>di</word> <word>Tommaso</word> <word>riconforta,</word>
</terzina>
<terzina num="44">
<word>da</word> <word>esso</word> <word>ebbe</word> <word>milizia</word> <word>e</word> <word>privilegio;</word>
<word>avvegna</word> <word>che</word> <word>con</word> <word>popol</word> <word>si</word> <word>rauni</word>
<word>oggi</word> <word>colui</word> <word>che</word> <word>la</word> <word>fascia</word> <word>col</word> <word>fregio.</word>
</terzina>
<terzina num="45">
<word>Già</word> <word>eran</word> <word>Gualterotti</word> <word>e</word> <word>Importuni;</word>
<word>e</word> <word>ancor</word> <word>saria</word> <word>Borgo</word> <word>più</word> <word>quïeto,</word>
<word>se</word> <word>di</word> <word>novi</word> <word>vicin</word> <word>fosser</word> <word>digiuni.</word>
</terzina>
<terzina num="46">
<word>La</word> <word>casa</word> <word>di</word> <word>che</word> <word>nacque</word> <word>il</word> <word>vostro</word> <word>fleto,</word>
<word>per</word> <word>lo</word> <word>giusto</word> <word>disdegno</word> <word>che</word> <word>v’ha</word> <word>morti</word>
<word>e</word> <word>puose</word> <word>fine</word> <word>al</word> <word>vostro</word> <word>viver</word> <word>lieto,</word>
</terzina>
<terzina num="47">
<word>era</word> <word>onorata,</word> <word>essa</word> <word>e</word> <word>suoi</word> <word>consorti:</word>
<word>o</word> <word>Buondelmonte,</word> <word>quanto</word> <word>mal</word> <word>fuggisti</word>
<word>le</word> <word>nozze</word> <word>süe</word> <word>per</word> <word>li</word> <word>altrui</word> <word>conforti!</word>
</terzina>
<terzina num="48">
<word>Molti</word> <word>sarebber</word> <word>lieti,</word> <word>che</word> <word>son</word> <word>tristi,</word>
<word>se</word> <word>Dio</word> <word>t’avesse</word> <word>conceduto</word> <word>ad</word> <word>Ema</word>
<word>la</word> <word>prima</word> <word>volta</word> <word>ch’a</word> <word>città</word> <word>venisti.</word>
</terzina>
<terzina num="49">
<word>Ma</word> <word>conveniesi</word> <word>a</word> <word>quella</word> <word>pietra</word> <word>scema</word>
<word>che</word> <word>guarda</word> <word>’l</word> <word>ponte,</word> <word>che</word> <word>Fiorenza</word> <word>fesse</word>
<word>vittima</word> <word>ne</word> <word>la</word> <word>sua</word> <word>pace</word> <word>postrema.</word>
</terzina>
<terzina num="50">
<word>Con</word> <word>queste</word> <word>genti,</word> <word>e</word> <word>con</word> <word>altre</word> <word>con</word> <word>esse,</word>
<word>vid’</word> <word>io</word> <word>Fiorenza</word> <word>in</word> <word></word> <word>fatto</word> <word>riposo,</word>
<word>che</word> <word>non</word> <word>avea</word> <word>cagione</word> <word>onde</word> <word>piangesse.</word>
</terzina>
<terzina num="51">
<word>Con</word> <word>queste</word> <word>genti</word> <word>vid’io</word> <word>glorïoso</word>
<word>e</word> <word>giusto</word> <word>il</word> <word>popol</word> <word>suo,</word> <word>tanto</word> <word>che</word> <word>’l</word> <word>giglio</word>
<word>non</word> <word>era</word> <word>ad</word> <word>asta</word> <word>mai</word> <word>posto</word> <word>a</word> <word>ritroso,</word>
</terzina>
<terzina num="52">
<word></word> <word>per</word> <word>divisïon</word> <word>fatto</word> <word>vermiglio».</word>
</terzina>
</terzine>
</canto>