Storage for XML files used to represent Dante's *Divine Comedy*.
You can not select more than 25 topics Topics must start with a letter or number, can include dashes ('-') and can be up to 35 characters long.
This repo is archived. You can view files and clone it, but cannot push or open issues/pull-requests.

259 lines
20 KiB

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<canto num="4" num_comm="4">
<terzine>
<terzina num="1">
<word>Ruppemi</word> <word>l’alto</word> <word>sonno</word> <word>ne</word> <word>la</word> <word>testa</word>
<word>un</word> <word>greve</word> <word>truono,</word> <word></word> <word>ch’io</word> <word>mi</word> <word>riscossi</word>
<word>come</word> <word>persona</word> <word>ch’è</word> <word>per</word> <word>forza</word> <word>desta;</word>
</terzina>
<terzina num="2">
<word>e</word> <word>l’occhio</word> <word>riposato</word> <word>intorno</word> <word>mossi,</word>
<word>dritto</word> <word>levato,</word> <word>e</word> <word>fiso</word> <word>riguardai</word>
<word>per</word> <word>conoscer</word> <word>lo</word> <word>loco</word> <word>dov’</word> <word>io</word> <word>fossi.</word>
</terzina>
<terzina num="3">
<word>Vero</word> <word>è</word> <word>che</word> <word>’n</word> <word>su</word> <word>la</word> <word>proda</word> <word>mi</word> <word>trovai</word>
<word>de</word> <word>la</word> <word>valle</word> <word>d’abisso</word> <word>dolorosa</word>
<word>che</word> <word>’ntrono</word> <word>accoglie</word> <word>d’infiniti</word> <word>guai.</word>
</terzina>
<terzina num="4">
<word>Oscura</word> <word>e</word> <word>profonda</word> <word>era</word> <word>e</word> <word>nebulosa</word>
<word>tanto</word> <word>che,</word> <word>per</word> <word>ficcar</word> <word>lo</word> <word>viso</word> <word>a</word> <word>fondo,</word>
<word>io</word> <word>non</word> <word>vi</word> <word>discernea</word> <word>alcuna</word> <word>cosa.</word>
</terzina>
<terzina num="5">
<word>«Or</word> <word>discendiam</word> <word>qua</word> <word>giù</word> <word>nel</word> <word>cieco</word> <word>mondo»,</word>
<word>cominciò</word> <word>il</word> <word>poeta</word> <word>tutto</word> <word>smorto.</word>
<word>«Io</word> <word>sarò</word> <word>primo,</word> <word>e</word> <word>tu</word> <word>sarai</word> <word>secondo».</word>
</terzina>
<terzina num="6">
<word>E</word> <word>io,</word> <word>che</word> <word>del</word> <word>color</word> <word>mi</word> <word>fui</word> <word>accorto,</word>
<word>dissi:</word> <word>«Come</word> <word>verrò,</word> <word>se</word> <word>tu</word> <word>paventi</word>
<word>che</word> <word>suoli</word> <word>al</word> <word>mio</word> <word>dubbiare</word> <word>esser</word> <word>conforto?».</word>
</terzina>
<terzina num="7">
<word>Ed</word> <word>elli</word> <word>a</word> <word>me:</word> <word>«L’angoscia</word> <word>de</word> <word>le</word> <word>genti</word>
<word>che</word> <word>son</word> <word>qua</word> <word>giù,</word> <word>nel</word> <word>viso</word> <word>mi</word> <word>dipigne</word>
<word>quella</word> <word>pietà</word> <word>che</word> <word>tu</word> <word>per</word> <word>tema</word> <word>senti.</word>
</terzina>
<terzina num="8">
<word>Andiam,</word> <word>ché</word> <word>la</word> <word>via</word> <word>lunga</word> <word>ne</word> <word>sospigne».</word>
<word>Così</word> <word>si</word> <word>mise</word> <word>e</word> <word>così</word> <word>mi</word> <word></word> <word>intrare</word>
<word>nel</word> <word>primo</word> <word>cerchio</word> <word>che</word> <word>l’abisso</word> <word>cigne.</word>
</terzina>
<terzina num="9">
<word>Quivi,</word> <word>secondo</word> <word>che</word> <word>per</word> <word>ascoltare,</word>
<word>non</word> <word>avea</word> <word>pianto</word> <word>mai</word> <word>che</word> <word>di</word> <word>sospiri,</word>
<word>che</word> <word>l’aura</word> <word>etterna</word> <word>facevan</word> <word>tremare;</word>
</terzina>
<terzina num="10">
<word>ciò</word> <word>avvenia</word> <word>di</word> <word>duol</word> <word>senza</word> <word>martìri,</word>
<word>ch’avean</word> <word>le</word> <word>turbe,</word> <word>ch’eran</word> <word>molte</word> <word>e</word> <word>grandi,</word>
<word>d’infanti</word> <word>e</word> <word>di</word> <word>femmine</word> <word>e</word> <word>di</word> <word>viri.</word>
</terzina>
<terzina num="11">
<word>Lo</word> <word>buon</word> <word>maestro</word> <word>a</word> <word>me:</word> <word>«Tu</word> <word>non</word> <word>dimandi</word>
<word>che</word> <word>spiriti</word> <word>son</word> <word>questi</word> <word>che</word> <word>tu</word> <word>vedi?</word>
<word>Or</word> <word>vo’</word> <word>che</word> <word>sappi,</word> <word>innanzi</word> <word>che</word> <word>più</word> <word>andi,</word>
</terzina>
<terzina num="12">
<word>ch’ei</word> <word>non</word> <word>peccaro;</word> <word>e</word> <word>s’elli</word> <word>hanno</word> <word>mercedi,</word>
<word>non</word> <word>basta,</word> <word>perché</word> <word>non</word> <word>ebber</word> <word>battesmo,</word>
<word>ch’è</word> <word>porta</word> <word>de</word> <word>la</word> <word>fede</word> <word>che</word> <word>tu</word> <word>credi;</word>
</terzina>
<terzina num="13">
<word>e</word> <word>s’e’</word> <word>furon</word> <word>dinanzi</word> <word>al</word> <word>cristianesmo,</word>
<word>non</word> <word>adorar</word> <word>debitamente</word> <word>a</word> <word>Dio:</word>
<word>e</word> <word>di</word> <word>questi</word> <word>cotai</word> <word>son</word> <word>io</word> <word>medesmo.</word>
</terzina>
<terzina num="14">
<word>Per</word> <word>tai</word> <word>difetti,</word> <word>non</word> <word>per</word> <word>altro</word> <word>rio,</word>
<word>semo</word> <word>perduti,</word> <word>e</word> <word>sol</word> <word>di</word> <word>tanto</word> <word>offesi,</word>
<word>che</word> <word>sanza</word> <word>speme</word> <word>vivemo</word> <word>in</word> <word>disio».</word>
</terzina>
<terzina num="15">
<word>Gran</word> <word>duol</word> <word>mi</word> <word>prese</word> <word>al</word> <word>cor</word> <word>quando</word> <word>lo</word> <word>’ntesi,</word>
<word>però</word> <word>che</word> <word>gente</word> <word>di</word> <word>molto</word> <word>valore</word>
<word>conobbi</word> <word>che</word> <word>’n</word> <word>quel</word> <word>limbo</word> <word>eran</word> <word>sospesi.</word>
</terzina>
<terzina num="16">
<word>«Dimmi,</word> <word>maestro</word> <word>mio,</word> <word>dimmi,</word> <word>segnore»,</word>
<word>comincia’</word> <word>io</word> <word>per</word> <word>voler</word> <word>esser</word> <word>certo</word>
<word>di</word> <word>quella</word> <word>fede</word> <word>che</word> <word>vince</word> <word>ogne</word> <word>errore:</word>
</terzina>
<terzina num="17">
<word>«uscicci</word> <word>mai</word> <word>alcuno,</word> <word>o</word> <word>per</word> <word>suo</word> <word>merto</word>
<word>o</word> <word>per</word> <word>altrui,</word> <word>che</word> <word>poi</word> <word>fosse</word> <word>beato?».</word>
<word>E</word> <word>quei</word> <word>che</word> <word>’ntese</word> <word>il</word> <word>mio</word> <word>parlar</word> <word>coverto,</word>
</terzina>
<terzina num="18">
<word>rispuose:</word> <word>«Io</word> <word>era</word> <word>nuovo</word> <word>in</word> <word>questo</word> <word>stato,</word>
<word>quando</word> <word>ci</word> <word>vidi</word> <word>venire</word> <word>un</word> <word>possente,</word>
<word>con</word> <word>segno</word> <word>di</word> <word>vittoria</word> <word>coronato.</word>
</terzina>
<terzina num="19">
<word>Trasseci</word> <word>l’ombra</word> <word>del</word> <word>primo</word> <word>parente,</word>
<word>d’Abèl</word> <word>suo</word> <word>figlio</word> <word>e</word> <word>quella</word> <word>di</word> <word>Noè,</word>
<word>di</word> <word>Moïsè</word> <word>legista</word> <word>e</word> <word>ubidente;</word>
</terzina>
<terzina num="20">
<word>Abraàm</word> <word>patrïarca</word> <word>e</word> <word>Davìd</word> <word>re,</word>
<word>Israèl</word> <word>con</word> <word>lo</word> <word>padre</word> <word>e</word> <word>co’</word> <word>suoi</word> <word>nati</word>
<word>e</word> <word>con</word> <word>Rachele,</word> <word>per</word> <word>cui</word> <word>tanto</word> <word>fé;</word>
</terzina>
<terzina num="21">
<word>e</word> <word>altri</word> <word>molti,</word> <word>e</word> <word>feceli</word> <word>beati.</word>
<word>E</word> <word>vo’</word> <word>che</word> <word>sappi</word> <word>che,</word> <word>dinanzi</word> <word>ad</word> <word>essi,</word>
<word>spiriti</word> <word>umani</word> <word>non</word> <word>eran</word> <word>salvati».</word>
</terzina>
<terzina num="22">
<word>Non</word> <word>lasciavam</word> <word>l’andar</word> <word>perch’</word> <word>ei</word> <word>dicessi,</word>
<word>ma</word> <word>passavam</word> <word>la</word> <word>selva</word> <word>tuttavia,</word>
<word>la</word> <word>selva,</word> <word>dico,</word> <word>di</word> <word>spiriti</word> <word>spessi.</word>
</terzina>
<terzina num="23">
<word>Non</word> <word>era</word> <word>lunga</word> <word>ancor</word> <word>la</word> <word>nostra</word> <word>via</word>
<word>di</word> <word>qua</word> <word>dal</word> <word>sonno,</word> <word>quand’</word> <word>io</word> <word>vidi</word> <word>un</word> <word>foco</word>
<word>ch’emisperio</word> <word>di</word> <word>tenebre</word> <word>vincia.</word>
</terzina>
<terzina num="24">
<word>Di</word> <word>lungi</word> <word>n’eravamo</word> <word>ancora</word> <word>un</word> <word>poco,</word>
<word>ma</word> <word>non</word> <word></word> <word>ch’io</word> <word>non</word> <word>discernessi</word> <word>in</word> <word>parte</word>
<word>ch’orrevol</word> <word>gente</word> <word>possedea</word> <word>quel</word> <word>loco.</word>
</terzina>
<terzina num="25">
<word>«O</word> <word>tu</word> <word>ch’onori</word> <word>scïenzïa</word> <word>e</word> <word>arte,</word>
<word>questi</word> <word>chi</word> <word>son</word> <word>c’hanno</word> <word>cotanta</word> <word>onranza,</word>
<word>che</word> <word>dal</word> <word>modo</word> <word>de</word> <word>li</word> <word>altri</word> <word>li</word> <word>diparte?».</word>
</terzina>
<terzina num="26">
<word>E</word> <word>quelli</word> <word>a</word> <word>me:</word> <word>«L’onrata</word> <word>nominanza</word>
<word>che</word> <word>di</word> <word>lor</word> <word>suona</word> <word></word> <word>ne</word> <word>la</word> <word>tua</word> <word>vita,</word>
<word>grazïa</word> <word>acquista</word> <word>in</word> <word>ciel</word> <word>che</word> <word></word> <word>li</word> <word>avanza».</word>
</terzina>
<terzina num="27">
<word>Intanto</word> <word>voce</word> <word>fu</word> <word>per</word> <word>me</word> <word>udita:</word>
<word>«Onorate</word> <word>l’altissimo</word> <word>poeta;</word>
<word>l’ombra</word> <word>sua</word> <word>torna,</word> <word>ch’era</word> <word>dipartita».</word>
</terzina>
<terzina num="28">
<word>Poi</word> <word>che</word> <word>la</word> <word>voce</word> <word>fu</word> <word>restata</word> <word>e</word> <word>queta,</word>
<word>vidi</word> <word>quattro</word> <word>grand’</word> <word>ombre</word> <word>a</word> <word>noi</word> <word>venire:</word>
<word>sembianz’</word> <word>avevan</word> <word></word> <word>trista</word> <word></word> <word>lieta.</word>
</terzina>
<terzina num="29">
<word>Lo</word> <word>buon</word> <word>maestro</word> <word>cominciò</word> <word>a</word> <word>dire:</word>
<word>«Mira</word> <word>colui</word> <word>con</word> <word>quella</word> <word>spada</word> <word>in</word> <word>mano,</word>
<word>che</word> <word>vien</word> <word>dinanzi</word> <word>ai</word> <word>tre</word> <word></word> <word>come</word> <word>sire:</word>
</terzina>
<terzina num="30">
<word>quelli</word> <word>è</word> <word>Omero</word> <word>poeta</word> <word>sovrano;</word>
<word>l’altro</word> <word>è</word> <word>Orazio</word> <word>satiro</word> <word>che</word> <word>vene;</word>
<word>Ovidio</word> <word>è</word> <word>’l</word> <word>terzo,</word> <word>e</word> <word>l’ultimo</word> <word>Lucano.</word>
</terzina>
<terzina num="31">
<word>Però</word> <word>che</word> <word>ciascun</word> <word>meco</word> <word>si</word> <word>convene</word>
<word>nel</word> <word>nome</word> <word>che</word> <word>sonò</word> <word>la</word> <word>voce</word> <word>sola,</word>
<word>fannomi</word> <word>onore,</word> <word>e</word> <word>di</word> <word>ciò</word> <word>fanno</word> <word>bene».</word>
</terzina>
<terzina num="32">
<word>Così</word> <word>vid’</word> <word>i’</word> <word>adunar</word> <word>la</word> <word>bella</word> <word>scola</word>
<word>di</word> <word>quel</word> <word>segnor</word> <word>de</word> <word>l’altissimo</word> <word>canto</word>
<word>che</word> <word>sovra</word> <word>li</word> <word>altri</word> <word>com’</word> <word>aquila</word> <word>vola.</word>
</terzina>
<terzina num="33">
<word>Da</word> <word>ch’ebber</word> <word>ragionato</word> <word>insieme</word> <word>alquanto,</word>
<word>volsersi</word> <word>a</word> <word>me</word> <word>con</word> <word>salutevol</word> <word>cenno,</word>
<word>e</word> <word>’l</word> <word>mio</word> <word>maestro</word> <word>sorrise</word> <word>di</word> <word>tanto;</word>
</terzina>
<terzina num="34">
<word>e</word> <word>più</word> <word>d’onore</word> <word>ancora</word> <word>assai</word> <word>mi</word> <word>fenno,</word>
<word>ch’e’</word> <word></word> <word>mi</word> <word>fecer</word> <word>de</word> <word>la</word> <word>loro</word> <word>schiera,</word>
<word></word> <word>ch’io</word> <word>fui</word> <word>sesto</word> <word>tra</word> <word>cotanto</word> <word>senno.</word>
</terzina>
<terzina num="35">
<word>Così</word> <word>andammo</word> <word>infino</word> <word>a</word> <word>la</word> <word>lumera,</word>
<word>parlando</word> <word>cose</word> <word>che</word> <word>’l</word> <word>tacere</word> <word>è</word> <word>bello,</word>
<word></word> <word>com’</word> <word>era</word> <word>’l</word> <word>parlar</word> <word>colà</word> <word>dov’</word> <word>era.</word>
</terzina>
<terzina num="36">
<word>Venimmo</word> <word>al</word> <word>piè</word> <word>d’un</word> <word>nobile</word> <word>castello,</word>
<word>sette</word> <word>volte</word> <word>cerchiato</word> <word>d’alte</word> <word>mura,</word>
<word>difeso</word> <word>intorno</word> <word>d’un</word> <word>bel</word> <word>fiumicello.</word>
</terzina>
<terzina num="37">
<word>Questo</word> <word>passammo</word> <word>come</word> <word>terra</word> <word>dura;</word>
<word>per</word> <word>sette</word> <word>porte</word> <word>intrai</word> <word>con</word> <word>questi</word> <word>savi:</word>
<word>giugnemmo</word> <word>in</word> <word>prato</word> <word>di</word> <word>fresca</word> <word>verdura.</word>
</terzina>
<terzina num="38">
<word>Genti</word> <word>v’eran</word> <word>con</word> <word>occhi</word> <word>tardi</word> <word>e</word> <word>gravi,</word>
<word>di</word> <word>grande</word> <word>autorità</word> <word>ne’</word> <word>lor</word> <word>sembianti:</word>
<word>parlavan</word> <word>rado,</word> <word>con</word> <word>voci</word> <word>soavi.</word>
</terzina>
<terzina num="39">
<word>Traemmoci</word> <word>così</word> <word>da</word> <word>l’un</word> <word>de’</word> <word>canti,</word>
<word>in</word> <word>loco</word> <word>aperto,</word> <word>luminoso</word> <word>e</word> <word>alto,</word>
<word></word> <word>che</word> <word>veder</word> <word>si</word> <word>potien</word> <word>tutti</word> <word>quanti.</word>
</terzina>
<terzina num="40">
<word>Colà</word> <word>diritto,</word> <word>sovra</word> <word>’l</word> <word>verde</word> <word>smalto,</word>
<word>mi</word> <word>fuor</word> <word>mostrati</word> <word>li</word> <word>spiriti</word> <word>magni,</word>
<word>che</word> <word>del</word> <word>vedere</word> <word>in</word> <word>me</word> <word>stesso</word> <word>m’essalto.</word>
</terzina>
<terzina num="41">
<word>I’</word> <word>vidi</word> <word>Eletra</word> <word>con</word> <word>molti</word> <word>compagni,</word>
<word>tra</word> <word></word> <word>quai</word> <word>conobbi</word> <word>Ettòr</word> <word>ed</word> <word>Enea,</word>
<word>Cesare</word> <word>armato</word> <word>con</word> <word>li</word> <word>occhi</word> <word>grifagni.</word>
</terzina>
<terzina num="42">
<word>Vidi</word> <word>Cammilla</word> <word>e</word> <word>la</word> <word>Pantasilea;</word>
<word>da</word> <word>l’altra</word> <word>parte</word> <word>vidi</word> <word>’l</word> <word>re</word> <word>Latino</word>
<word>che</word> <word>con</word> <word>Lavina</word> <word>sua</word> <word>figlia</word> <word>sedea.</word>
</terzina>
<terzina num="43">
<word>Vidi</word> <word>quel</word> <word>Bruto</word> <word>che</word> <word>cacciò</word> <word>Tarquino,</word>
<word>Lucrezia,</word> <word>Iulia,</word> <word>Marzïa</word> <word>e</word> <word>Corniglia;</word>
<word>e</word> <word>solo,</word> <word>in</word> <word>parte,</word> <word>vidi</word> <word>’l</word> <word>Saladino.</word>
</terzina>
<terzina num="44">
<word>Poi</word> <word>ch’innalzai</word> <word>un</word> <word>poco</word> <word>più</word> <word>le</word> <word>ciglia,</word>
<word>vidi</word> <word>’l</word> <word>maestro</word> <word>di</word> <word>color</word> <word>che</word> <word>sanno</word>
<word>seder</word> <word>tra</word> <word>filosofica</word> <word>famiglia.</word>
</terzina>
<terzina num="45">
<word>Tutti</word> <word>lo</word> <word>miran,</word> <word>tutti</word> <word>onor</word> <word>li</word> <word>fanno:</word>
<word>quivi</word> <word>vid’</word> <word>ïo</word> <word>Socrate</word> <word>e</word> <word>Platone,</word>
<word>che</word> <word>’nnanzi</word> <word>a</word> <word>li</word> <word>altri</word> <word>più</word> <word>presso</word> <word>li</word> <word>stanno;</word>
</terzina>
<terzina num="46">
<word>Democrito,</word> <word>che</word> <word>’l</word> <word>mondo</word> <word>a</word> <word>caso</word> <word>pone,</word>
<word>Dïogenès,</word> <word>Anassagora</word> <word>e</word> <word>Tale,</word>
<word>Empedoclès,</word> <word>Eraclito</word> <word>e</word> <word>Zenone;</word>
</terzina>
<terzina num="47">
<word>e</word> <word>vidi</word> <word>il</word> <word>buono</word> <word>accoglitor</word> <word>del</word> <word>quale,</word>
<word>Dïascoride</word> <word>dico;</word> <word>e</word> <word>vidi</word> <word>Orfeo,</word>
<word>Tulïo</word> <word>e</word> <word>Lino</word> <word>e</word> <word>Seneca</word> <word>morale;</word>
</terzina>
<terzina num="48">
<word>Euclide</word> <word>geomètra</word> <word>e</word> <word>Tolomeo,</word>
<word>Ipocràte,</word> <word>Avicenna</word> <word>e</word> <word>Galïeno,</word>
<word>Averoìs,</word> <word>che</word> <word>’l</word> <word>gran</word> <word>comento</word> <word>feo.</word>
</terzina>
<terzina num="49">
<word>Io</word> <word>non</word> <word>posso</word> <word>ritrar</word> <word>di</word> <word>tutti</word> <word>a</word> <word>pieno,</word>
<word>però</word> <word>che</word> <word></word> <word>mi</word> <word>caccia</word> <word>il</word> <word>lungo</word> <word>tema,</word>
<word>che</word> <word>molte</word> <word>volte</word> <word>al</word> <word>fatto</word> <word>il</word> <word>dir</word> <word>vien</word> <word>meno.</word>
</terzina>
<terzina num="50">
<word>La</word> <word>sesta</word> <word>compagnia</word> <word>in</word> <word>due</word> <word>si</word> <word>scema:</word>
<word>per</word> <word>altra</word> <word>via</word> <word>mi</word> <word>mena</word> <word>il</word> <word>savio</word> <word>duca,</word>
<word>fuor</word> <word>de</word> <word>la</word> <word>queta,</word> <word>ne</word> <word>l’</word> <word>aura</word> <word>che</word> <word>trema.</word>
</terzina>
<terzina num="51">
<word>E</word> <word>vegno</word> <word>in</word> <word>parte</word> <word>ove</word> <word>non</word> <word>è</word> <word>che</word> <word>luca.</word>
</terzina>
</terzine>
</canto>